ÔNG VUA PHÓNG SỰ ĐẤT BẮC

Thật nặng nề mà tưởng tượng nổi, một cuộc sống yểu mệnh như công ty văn Vũ Trọng Phụng (1912-1939), vẻn vẹn sống trên đời chỉ nhị bảy năm ngắn ngủi, chín năm núm bút, vậy cơ mà ông đã còn lại một cân nặng tác phẩm vật dụng sộ: 30 truyện ngắn, 9 tập tiểu thuyết, 7 vở kịch, 1 vở dịch của Victor Hugo, hàng nghìn bài báo và tranh biện phê bình văn học.

*
Nhà văn Vũ Trọng Phụng (1912 - 1939).

Bạn đang xem: Ông vua phóng sự đất bắc

Có đến hơn 80 năm rồi, nghĩa là cũng sắp tròm trèm cả một thế kỷ, vậy nhưng mà khi lần giở lại đầy đủ tập phóng sự “Cạm bẫy người”, giỏi là “Kỹ nghệ rước Tây” của “ông vua viết phóng sự” trên đất Bắc thời xưa - Vũ Trọng Phụng, hỏi mấy ai, dẫu cho đến tận vài những năm đầu của cố kỷ 21 này, bao gồm cái kĩ năng điền khuyết vào mẫu vị nỗ lực “ngôi vương” lịch sử một thời ấy.

Ông vua phóng sự, là tôi gọi theo phong cách nói của một số trong những nhà báo, bên văn tiền bối thuộc thời với nhà văn Vũ Trọng Phụng, như: Vũ Bằng, Nguyên Hồng, Tam Lang, Ngô tất Tố, Nguyễn Tuân… fan ta còn lưu giữ vào những khởi đầu khởi xướng từng trang phóng sự đăng thường xuyên kỳ (feuilleton) trên những nhật báo thời ấy còn tồn tại Tam Lang - Vũ Đình Chí cùng với “Tôi kéo xe”, hay những Hoàng Đạo cùng với “Trước vành móng ngựa”… mặc dù vậy khi đọc Tam Lang trong bài bác viết: “Vài kỷ niệm về Vũ Trọng Phụng” (Tao đàn, hàng đầu - December - 1939): “Đọc rất nhiều thiên phóng sự ấy tôi nhận biết rằng Vũ Trọng Phụng, về khía cạnh phóng sự - một lối văn tôi (tức Tam Lang – Vũ Đình Chí) chủ xướng đầu tiên, đã vứt tôi xa lắm”, gồm đọc rõ từng lời như vậy mới gọi cái nguyên nhân ngôi vua phóng sự Vũ Trọng Phụng trong thâm tâm những chúng ta văn của ông cũng tương tự của công chúng là gồm thật. Ấy là chưa kể, không trích thêm bao lời trung khu tình hoặc là những nhận xét của những nhà văn, nhà thơ khác như: Ngô tất Tố, Trương Tửu, Nguyễn Tuân, lưu giữ Trọng Lư… Họ không chỉ là viết về Vũ Trọng Phụng là một nhà báo bậc nhất trong nghành nghề viết phóng sự mới mẻ và lạ mắt của thời bấy giờ, nhưng còn là 1 trong nhà văn đang sớm tạo ra dựng riêng cho mình một vị cầm cố sáng chói trên văn đàn: “Nghệ thuật tả chân yêu cầu nhận ông (Vũ Trọng Phụng) là 1 trong thần tử mũi nhọn tiên phong và can đảm” (Địa vị Vũ Trọng Phụng trong văn học vn cận đại - Trương Tửu).

Dường như cả cuộc sống ngắn ngủi của Vũ Trọng Phụng, cái bần cùng đến tơi tả cùng văn tài của ông cứ ngay lập tức nhau một mạch. Mồ côi phụ vương từ thuở ấu thơ, ông đã phải sớm rời khỏi năm mon hoa niên hồn nhiên tuổi ăn uống tuổi học, để lăn lóc đổ các giọt mồ hôi đổi lấy chén bát cơm. Ông va chạm trong cái thế giới bi thảm diễn ra từng ngày, từng giờ một thực trạng xã hội nhố nhăng, lừa đảo, xu nịnh. địa điểm này kẻ bạo phổi hiếp đáp kẻ yếu, cá mập nuốt cá bé, nơi kia trụy lạc, xa hoa và tội ác… rứa rồi tự cái trái đất nhuộm đầy bóng buổi tối ấy, vụt lóe sáng sủa trên bầu trời đất Bắc một kĩ năng văn học làm cho dậy giờ đồng hồ trên văn đàn. Chả phải tài năng ấy đem lại cho thành phố hà nội thanh định kỳ thêm hầu như áng văn hay số đông trứ tác xinh xinh lãng mạn vẻ bên ngoài Tự Lực văn đoàn, mà lại trời ạ, đó là: “Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê, Trúng số độc đắc… (tiểu thuyết), và đầy đủ thiên phóng sự làm dậy sóng dư luận đương thời: “Cạm mồi nhử người, Kỹ nghệ lấy Tây, Lục xì, cơm trắng thầy cơm trắng cô…”.

Xem thêm: Tổng Hợp Những Cách Đệm Ballad Cực Hay (Gồm Tỉa Và Quạt Chả Ballad 4/4 Part 1

vớ cả đó là những dòng nhếch mép, cái cười trào lộng, khinh bạc, đả phá vào chiếc thành trì phong tục hũ nút, nệm vội toát lên mình sự lịch lãm trưởng giả, cơ hội, lai căng, tha hóa… tài năng ở đấy là chữ nghĩa công ty văn ko ảo não như của Tố trung khu (Hoàng Ngọc Phách), không nỉ non như Giọt lệ thu (Tương Phố), hay êm đẹp nhất mộng mơ như Khối tình lớn, Khối tình con (Tản Đà)…, nhưng chữ nghĩa ấy dung nhan hơn dao, nhọn rộng kim, đọc văn ông dễ dàng cất công bố cười mà nước đôi mắt chảy cay xè…

Nói Vũ Trọng Phụng là đơn vị báo, đơn vị văn mũi nhọn tiên phong và kiêu dũng là nói chỗ khác thường và quá trội fan khác tại vị trí ấy. Văn tả chân xuất xắc hiện thực của ông chưa hẳn là phiên bản sao chép trái đất (xã hội), mà đặc thù trào lộng, châm biếm là motif thẩm mỹ dẫn dắt niềm ưu bốn của người sáng tác đi xa hơn, để chiếc nhãn quan nghệ sĩ trào lộng chú ý vào hiện nay xã hội u tối, đổ vỡ, nhức thương mà tạo thành từng âm vang, chua chát, khiêu khích, reo cười tung tẩy đấy mà lại “nghe ra ngậm đắng nuốt cay cố nào” cũng đấy.

Vâng, văn phóng sự của ông vua phóng sự rộng 80 năm rồi bên cạnh đó tươi rói như thế này đây:

“Cái gường của một me Tây cũng tương tự cái dùi khui của một ông cảnh sát, cũng tương tự cái búa của chưng thợ rèn, cũng giống như cái cổ của một ông nghị viên Việt Nam. Vào Kỹ nghệ mang Tây, thợ chỉ làm việc trên gường (Kỹ nghệ mang Tây, tuyển chọn tập Vũ Trọng Phụng, trang 568).

Đấy là một thực trạng xã hội thời ông sống. Một cách đối chiếu vừa trào phúng, khôi hài cơ mà lại châm chích đến rưng rưng nỗi niềm từng thân phận trong đêm nhiều năm nhược tiểu. Càng rưng rưng không dừng lại ở đó là định mệnh một bên báo, nhà văn như ông, cày xới trên trang giấy miệt mài suốt cả ngày đêm, không còn tiểu thuyết cho phóng sự, kết thúc truyện ngắn cù sang viết phê bình, rồi viết kịch, dịch thuật. Ông nỗ lực não tủy máu xương lao hễ “lực điền” bên trên tấm hình hài bé gò đi qua từng ngày như thế mà cảm thấy không được nuôi sống gia đình. Cái túng bấn trêu ngươi bên văn từng ngày, hay như ý niệm của Freud về bạn dạng năng hoạt động qua sự trỗi dậy sinh thành khoái lạc. Không! Vũ Trọng Phụng không Freud, không Sartre, cũng chả cần so sánh người sáng tác Số đỏ với Balzac làm gì. Ông là đứa con của yếu tố hoàn cảnh cụ thể, cuộc đời cụ thể. Bẩm sinh kĩ năng Vũ Trọng Phụng, đương nhiên rồi. Mà lại giả dụ như ông sinh ra đời trong một hoàn cảnh khác, ví như “tối rượu sâm banh sáng sữa bò” chẳng hạn, thì có khi lịch sử văn học và báo chí non sông lại trống vắng phần lớn “Giông tố, Số đỏ…”, tốt là mọi “Cạm bẫy người, Kỹ nghệ đem Tây…”. Thế cho nên mới giỏi ra, cái độc đáo của một bên văn, bên báo hình dáng như Vũ Trọng Phụng, đó là mẫu bạn sinh ra để biểu lộ hết rất nhiều ưu tứ về số phận của mình. Niềm ưu bốn triền miên ấy lót chỗ mang lại nhà văn ở thao thức bên trên căn gác hẹp eo hẹp và chật ở phố mặt hàng Bạc, nhằm rồi mọi khi chớp mang một ý tưởng, tấm thân nhỏ xíu gò tê lại cắm cúi trên bàn viết mà sinh thành tác phẩm. Nếu không vì căn bệnh phổi tai quái ác cơ đốn vấp ngã nhà văn đã giữa tuổi thanh xuân, thì khó khăn lòng mà dự đoán hết dòng sức vóc kỹ năng và tâm huyết của ông sẽ còn viết ra từng nào tác phẩm nữa.

Nhưng, mượn lời của những nhà văn công ty báo chi phí bối, trong một sáng sủa mùa thu hà thành cách nay non cụ kỷ sẽ quây quần lại cùng với nhau để mang tiễn nhà văn Vũ Trọng Phụng về cõi vĩnh hằng, rằng cuộc đời mệnh yểu của ông chỉ 27 năm thôi, nhưng lại tác phẩm của Vũ Trọng Phụng, hồ hết “Số đỏ, Giông tố, Kỹ nghệ rước Tây, Cạm bẫy người…” rồi vẫn trăm năm, sẽ mãi mãi!

Vâng, thời gian đang nói cùng với hậu thế về sự bất tử đó. Ví dụ hơn, ví như “Kỹ nghệ đem Tây” thời của Vũ Trọng Phụng bao gồm khác gì thời “kỹ nghệ mang Mỹ” vào chiến tranh, hoặc như là đang thời rất là hiện đại bây giờ là … “kỹ nghệ rước Đại Hàn, kỹ nghệ rước Đài Loan” bao gồm khác gì nhau!